В тот день армянство надело мантию своей славы и мощи и село рядом со свободными и независимыми народами. И когда восходящее солнце увидел землю Араратскую, оно сказал: “Вот еще один царственный народ, который вчера был в рабстве”.
В тот славный день в сверхчеловеческой освободительной борьбе наш народ, растоптанной иностранными каблуками на протяжении веков, был объявлен свободным и надела венец благодаря всемирно известной христианской борьбе.
В этот божественный день наша Родина, обреченная на исчезновение с карты мира из-за человеческого беззакония, Родина, которая считалось географическим пунктом, была объявлена независимой.
В тот день армяне преодолели смерть, положив конец агонии и столетним невзгодам. Майское героическое движение армян, устранило смертельную угрозу, также сохранило национальную самобытность армян диаспоры.
Среди мировых государств появился Армянский триколор, как посол, как консул, благодаря которому армяне разбросанные по разным странам обрели психологическую связь со своим государством, и стали подданными Армении.
С независимостью Армении армяне, как уникальная родовая единица, восстановили свою способность быть полезной человечеству, народом, для которого на Ближнем Востоке есть великая историческая миссия.
Гарегин Нжде
Источник: Арутюн Арутюнян
Այդ օրը հայությունը հագավ իր փառքի ու հզորության ծիրանին և բազմեց ազատ ու անկախ ազգերի կողքին: Եվ Արարատյան արևը երկիրը դիտելիս, ասաց այդ օրը` «ահա՛ մի թագավոր ժողովուրդ ևս, որը ստրուկ էր երեկ»:
Այդ օրը փառքն ու պսակումը մեր ժողովրդի ազատագրական գերմարդկաին ճիգերի դարերով օտար կրունկների տակ տրորվող «քրիստոնեական արհամարհված հոտը» իր վարած աշխարհածանոթ պայքարի շնորհիվ հռչակվեց ազատ:
Այս աստվածային օրը մարդկության անիրավության կողմից աշխարհի քարտեզից անհետանալու դատապարտված մեր հայրենիքը, որն աշխարհագրական կետ էր համարվում այլևս, հռչակվեց անկախ:
Հայությունը հաղթեց մահն այդ օրը` վերջ դնելով իր դարեր տևող հոգևոր և նյութական ծանր հոգեվարքին: Մայիսյան հերոսական շարժուձևը, վերացնելով ապազգայնացման մահաբեր վտանգը, փրկեց նաև գաղութահայության ազգային դիմագծությունը: Օտար պետությունների մեջ երևաց հայ եռագույնը, դեսպանը, հյուպատոսը, որոնց միջոցավ տարաշխարհիկ և տարալեզու հայությունը հոգեբանորեն կապվեց իր պետությանը, դառնալով հայահպատակ:
Հայաստանի անկախությամբ հայությունը, որպես ցեղագրական ուրույն միավոր, վերստացավ մարդկության օգտակար լինելու իր կարելիությունը, որին պատմական մեծ առաքելություն է վերապահված Մերձավոր Արևելքում:
Գարեգին Նժդեհ
